Ulga na zabytki – dla kogo jest przeznaczona?

Data publikacji: 2026-02-20

Masz mieszkanie albo dom w zabytkowej kamienicy i słyszałeś o uldze na zabytki, ale nie wiesz, czy w ogóle możesz z niej skorzystać. Chcesz zrozumieć, jakie warunki musisz spełnić, jakie wydatki odliczysz i w jakim PIT wszystko wykazać. W tym artykule znajdziesz praktyczne wyjaśnienia, komu przysługuje ulga na zabytki, jakie prace obejmuje i jak bezpiecznie rozliczyć ją w zeznaniu rocznym.

Ulga na zabytki – dla kogo jest przeznaczona?

Ulga na zabytki jest przeznaczona przede wszystkim dla osób fizycznych, które są właścicielem lub współwłaścicielem zabytku nieruchomego. Chodzi o budynki i lokale spełniające definicję zabytku nieruchomego z ustawy o ochronie zabytków, a więc m.in. dzieła architektury i budownictwa, obiekty techniki czy historyczne kamienice. Uprawnienie powstaje tylko wtedy, gdy budynek lub lokal jest wpisany do rejestru zabytków albo znajduje się w ewidencji zabytków, co musi wynikać z oficjalnej dokumentacji konserwatorskiej. Z ulgi korzystają zarówno osoby prywatne, jak i przedsiębiorcy rozliczający podatek PIT na różnych formach opodatkowania.

Nie każda osoba mieszkająca w zabytkowym budynku ma prawo do odliczenia. Z ulgi nie skorzysta np. najemca, który nie ma statusu właściciela czy współwłaściciela, nawet jeśli ponosi czynsz obejmujący fundusz remontowy. Nie przysługuje ona także osobom, które nabyły nowy lokal w zwykłym budynku, a jedynie część wyposażenia ma charakter zabytkowy. Aby sprawdzić, czy Twój budynek jest zabytkiem, musisz sięgnąć do informacji z rejestru lub ewidencji, a pełny katalog formalnych wymogów został opisany w części Jakie warunki formalne trzeba spełnić?.

Co uprawnia do skorzystania z ulgi na zabytki?

Aby mieć prawo do ulgi, musisz jednocześnie posiadać odpowiedni tytuł prawny do zabytku nieruchomego oraz ponieść i udokumentować określone wydatki związane z jego ochroną. Chodzi o wpłaty na fundusz remontowy zabytkowego budynku i o konkretne prace remontowo konserwatorskie prowadzone na podstawie zgody lub zaleceń wojewódzkiego konserwatora zabytków, bez finansowania tych kosztów z innych źródeł takich jak dotacje czy refundacje.

Do skorzystania z ulgi musisz spełnić kilka podstawowych warunków:

zabytek nieruchomy musi być wpisany do rejestru zabytków lub ujęty w wojewódzkiej albo gminnej ewidencji zabytków,
musisz być właścicielem lub współwłaścicielem tej nieruchomości w momencie ponoszenia wydatku,
wydatki muszą dotyczyć wpłat na fundusz remontowy albo prac konserwatorskich, restauratorskich lub robót budowlanych przy tym zabytku nieruchomym,
koszty muszą być poniesione faktycznie przez Ciebie, bez ich zwrotu, dofinansowania lub sfinansowania z dotacji,
konieczne jest posiadanie pełnej dokumentacji – przede wszystkim faktur VAT, decyzji lub zaleceń konserwatorskich, zaświadczeń oraz potwierdzeń przelewów,
wydatki muszą być poniesione w okresie, w którym ulga na zabytki obowiązuje w danym zakresie (osobno traktuje się rok 2022 i wydatki od 2023 roku).

Jak właściciele i współwłaściciele mogą korzystać?

Jeżeli jesteś jedynym właścicielem zabytku nieruchomego, sprawa jest prosta – masz prawo odliczyć 50% kwalifikowanych wydatków, o ile spełniasz pozostałe warunki. Przy współwłasności co do zasady każdy współwłaściciel odlicza wydatki proporcjonalnie do swojego udziału, np. przy udziale 1/2 – połowę kosztów. Odliczyć możesz tylko te wydatki, które realnie poniosłeś i potrafisz to udokumentować przelewami, fakturami czy rozliczeniami funduszu remontowego. Zdarzają się jednak sytuacje, w których jeden ze współwłaścicieli finansuje całość prac za zgodą pozostałych lub na mocy umowy. Wtedy może on odliczyć całość wydatku, ale konieczne jest posiadanie pisemnych ustaleń między współwłaścicielami, z których jasno wynika, kto faktycznie pokrył koszty oraz w jaki sposób rozliczono je między sobą.

Sytuacja	Udziały współwłaścicieli	Suma wydatków kwalifikowanych	Kwota do odliczenia dla każdego (50% wydatku × udział)
Dwóch współwłaścicieli finansuje wydatki proporcjonalnie do udziałów	A – 50%, B – 50%	40 000 zł	A – 10 000 zł, B – 10 000 zł (50% z 20 000 zł)
Jeden współwłaściciel finansuje całość na podstawie umowy	A – 30%, B – 70%	60 000 zł	A – 0 zł, B – 30 000 zł (50% z 60 000 zł, gdy B faktycznie zapłacił całość)

Jakie formy opodatkowania uprawniają do odliczenia?

Ulga na zabytki została powiązana z podatkiem dochodowym od osób fizycznych, dlatego zależy od formy opodatkowania, którą stosujesz. Możesz odliczać wydatki zarówno wtedy, gdy rozliczasz się na skali podatkowej, gdy płacisz podatek liniowy, jak i gdy stosujesz ryczałt od przychodów ewidencjonowanych. Różnica polega na tym, czy odliczenie obniża dochód, czy przychód, ale samo prawo do ulgi jest zachowane przy wszystkich głównych formularzach PIT.

Forma opodatkowania / formularz	Czy uprawnia do ulgi na zabytki	Krótkie wyjaśnienie
Skala podatkowa – PIT-37	TAK	Dla osób osiągających dochody m.in. z umowy o pracę, zlecenia czy emerytury. Ulga wykazywana jest przez załącznik PIT/O i obniża dochód do opodatkowania.
Skala podatkowa – PIT-36	TAK	Dla osób prowadzących działalność gospodarczą lub uzyskujących inne dochody opodatkowane na skali. Ulga odliczana od dochodu, rozliczana przez PIT/O.
Podatek liniowy – PIT-36L	TAK	Dla przedsiębiorców na 19% podatku liniowego. Ulga na zabytki pomniejsza dochód wykazywany w PIT-36L, jeśli podatnik dołącza załącznik PIT/O.
Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych – PIT-28	TAK	Dla podatników na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych. Ulga obniża przychód wykazywany w PIT-28 poprzez załącznik PIT/O.

Jakie wydatki można odliczyć?

Ulga na zabytki obejmuje wybrane, ściśle określone kategorie kosztów ponoszonych przy zabytku nieruchomym. Najczęściej są to wydatki na wpłaty na fundusz remontowy zabytkowego budynku, a także na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane związane bezpośrednio z ochroną, odtworzeniem lub zachowaniem wartości historycznych, artystycznych i technicznych. Katalog wydatków jest szeroki, ale wszystkie muszą mieć bezpośredni związek z konserwatorskim zakresem robót i wynikać z dokumentacji oraz zaleceń konserwatora, a nie z typowego, „zwykłego” remontu bez ingerencji służb ochrony zabytków.

W ramach ulgi zwykle można zaliczyć do kosztów kwalifikowanych przede wszystkim:

wpłaty na fundusz remontowy wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej utworzony dla zabytkowego budynku wpisanego do rejestru lub ewidencji zabytków,
wydatki na prace konserwatorskie przy elewacjach, detalach architektonicznych, wystroju wnętrz czy elementach konstrukcyjnych o wartości zabytkowej,
koszty prac restauratorskich przy zabytkowych detalach, zdobieniach, sztukaterii, polichromiach czy elementach wystroju,
wydatki na roboty budowlane przy zabytku nieruchomym, jeżeli mieszczą się w zakresie uzgodnionym z konserwatorem zabytków,
zakup specjalistycznych materiałów i usług niezbędnych do realizacji prac konserwatorskich i budowlanych,
opłaty i koszty dokumentacji związanej z uzyskaniem pozwolenia wojewódzkiego konserwatora zabytków lub zaleceń konserwatorskich, jeżeli są one nieodzownie powiązane z pracami.

Jak działają wpłaty na fundusz remontowy?

W wielu przypadkach najprostszą drogą do skorzystania z ulgi jest regularna wpłata na fundusz remontowy zabytkowego budynku. Fundusz taki tworzony jest przez wspólnotę mieszkaniową lub spółdzielnię mieszkaniową i służy finansowaniu przyszłych remontów części wspólnych, w tym prac konserwatorskich na elewacjach, dachach, klatkach schodowych czy instalacjach. Sama wpłata na fundusz remontowy, jeśli dotyczy zabytku nieruchomego, uprawnia do odliczenia 50% jej wartości, nawet jeśli w danym roku środki nie zostały jeszcze wydatkowane na konkretny remont. Warunkiem jest to, aby fundusz dotyczył rzeczywiście budynku wpisanego do rejestru lub ewidencji zabytków oraz aby istniała możliwość wykazania przeznaczenia środków na cele remontowo konserwatorskie.

Dla prawidłowego odliczenia takich wpłat musisz zgromadzić konkretne dokumenty:

dowód wpłaty na fundusz remontowy – przelew bankowy lub inny dokument potwierdzający zapłatę konkretnej kwoty,
zaświadczenie ze wspólnoty mieszkaniowej lub spółdzielni mieszkaniowej o wysokości wpłat na fundusz remontowy w danym roku podatkowym,
uchwały lub rozliczenia funduszu remontowego, z których wynika, że dotyczy on właśnie zabytkowego budynku,
informacje lub dokumenty potwierdzające status budynku jako zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru lub ewidencji zabytków,
ewentualne protokoły i rozliczenia z przeprowadzonych prac sfinansowanych z funduszu, jeśli urząd skarbowy zażąda szerszego wyjaśnienia.

Jak odliczyć prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane?

Wydatki na własne prace remontowo konserwatorskie przy zabytku wymagają bardziej rozbudowanej dokumentacji niż zwykłe wpłaty na fundusz remontowy. Aby je odliczyć, musisz wykazać, że zakres robót jest uzgodniony z wojewódzkim konserwatorem zabytków, został faktycznie wykonany i prawidłowo opłacony. Potrzebna jest szczegółowa faktura lub umowa z wykonawcą, najlepiej z wyodrębnionym zakresem prac konserwatorskich oraz robocizny i materiałów. Do tego dochodzi protokół odbioru robót, decyzja lub pozwolenie konserwatora, ewentualnie zalecenia konserwatorskie w przypadku obiektów z ewidencji, oraz potwierdzenie zapłaty przelewem na rachunek wykonawcy. Dopiero po zebraniu pełnego zestawu dokumentów możesz wykazać w zeznaniu kwotę do odliczenia, pamiętając, że łączna wartość takiego odliczenia nie może przekroczyć 50% poniesionych i udokumentowanych wydatków.

Pozycja z faktury	Przykładowa kwota brutto	Czy zwykle podlega uldze na zabytki	Uwagi do ewentualnego proporcjonowania
Materiały konserwatorskie do renowacji elewacji zabytkowej	30 000 zł	Tak	Całość podlega odliczeniu, jeśli materiały są użyte wyłącznie przy zabytkowej części budynku objętej pozwoleniem konserwatorskim.
Robocizna – prace konserwatorskie i restauratorskie	40 000 zł	Tak	W całości objęta ulgą, gdy zakres robót pokrywa się z zakresem prac opisanych w decyzji konserwatora.
Roboty ogólnobudowlane niezwiązane z ochroną zabytku (np. adaptacja nowego poddasza użytkowego)	20 000 zł	Nie	Jeżeli faktura obejmuje zarówno prace konserwatorskie, jak i zwykły remont, trzeba dokonać podziału i odliczyć tylko część dotyczącą ochrony zabytku.

Upewnij się, że dokumentacja prac jasno wskazuje, które roboty mają charakter konserwatorski i powołuje się na decyzje lub zalecenia konserwatora zabytków, bo brak takiego powiązania jest najczęstszą przyczyną zakwestionowania wydatku przez urząd skarbowy.

Jakie warunki formalne trzeba spełnić?

Żeby bezpiecznie skorzystać z ulgi na zabytki, musisz spełnić kilka warunków formalnych. Po pierwsze, nieruchomość musi mieć status zabytku nieruchomego wynikający z wpisu do rejestru zabytków albo z ujęcia w ewidencji zabytków. Po drugie, w momencie ponoszenia wydatków trzeba być właścicielem lub współwłaścicielem tego obiektu. Po trzecie, konieczne jest uzyskanie wymaganych pozwoleń konserwatorskich i decyzji administracyjnych, zwłaszcza gdy prace konserwatorskie i budowlane prowadzone są przy obiektach z rejestru zabytków. Po czwarte, ulga nie służy finansowaniu działalności polegającej na handlu zabytkami jako towarami, lecz wsparciu faktycznej opieki nad zabytkiem nieruchomym.

Dla pełnego bezpieczeństwa podatkowego musisz przechowywać następujące dokumenty:

faktury VAT wystawione przez podatnika VAT niekorzystającego ze zwolnienia, dotyczące prac lub materiałów,
dowody zapłaty, najlepiej w postaci przelewów bankowych z czytelnym opisem celu płatności,
pozwolenia i decyzje wojewódzkiego konserwatora zabytków lub zalecenia konserwatorskie dla obiektów z ewidencji,
protokoły odbioru prac konserwatorskich, restauratorskich i robót budowlanych,
dokumenty potwierdzające tytuł prawny do nieruchomości – np. odpis z księgi wieczystej, umowę nabycia, decyzję o użytkowaniu wieczystym,
umowy lub porozumienia współfinansowania, jeśli remont był prowadzony wspólnie z innymi współwłaścicielami lub z udziałem wspólnoty.

Brak takich dokumentów może mieć poważne skutki podatkowe. Urząd skarbowy ma prawo odmówić uznania wydatku za kwalifikowany, zażądać korekty deklaracji i dopłaty podatku wraz z odsetkami. Jeżeli wcześniej odliczyłeś ulgę, a później nie zdołasz wykazać właściwych dowodów, możesz być zmuszony do doliczenia uprzednio odliczonych kwot do dochodu w kolejnym roku podatkowym.

Unikaj płatności gotówkowych bez szczegółowych rachunków – najbezpieczniej jest regulować wydatki przelewem bankowym z dokładnym opisem prac, bo takie dowody zapłaty są najczęściej akceptowane przez organy skarbowe.

Jak złożyć zeznanie i jakie formularze wybrać?

Ulga na zabytki jest rozliczana w zeznaniu rocznym PIT poprzez odliczenie od dochodu lub przychodu, w zależności od formy opodatkowania. Najpierw wpisujesz właściwą kwotę odliczenia w załączniku PIT/O w części dotyczącej ulg od dochodu, a następnie przenosisz ją do odpowiedniego pola w formularzu głównym PIT-37, PIT-36, PIT-36L lub PIT-28. Oryginały dokumentów (faktury, pozwolenia, zaświadczenia, dowody wpłat) zatrzymujesz u siebie i przechowujesz je przez okres przedawnienia zobowiązania podatkowego, aby móc je przedstawić w razie kontroli.

Rodzaj formularza	Miejsce wykazania ulgi na zabytki	Zakres zastosowania
PIT-37	Załącznik PIT/O – część B „Odliczenia od dochodu”, pozycja przeznaczona dla ulgi na zabytki, a następnie suma odliczeń w części E PIT-37	Osoby uzyskujące dochody m.in. z pracy, zleceń, emerytur rozliczanych przez płatnika według skali podatkowej.
PIT-36	Załącznik PIT/O – część B, pozycja ulgi na zabytki, z przeniesieniem łącznej kwoty odliczeń do części D PIT-36	Podatnicy na skali podatkowej rozliczający samodzielnie działalność gospodarczą lub inne dochody bez pośrednictwa płatnika.
PIT-36L	Załącznik PIT/O – część B, poz. dotycząca ulgi na zabytki, z przeniesieniem kwoty do części D PIT-36L	Przedsiębiorcy opodatkowani podatkiem liniowym 19%, którzy ponoszą koszty przy zabytku prywatnym lub wykorzystywanym w działalności.
PIT-28	Załącznik PIT/O – część B, pozycja ulgi na zabytki, dalej odliczenie w odpowiedniej części PIT-28	Podatnicy na ryczałcie od przychodów ewidencjonowanych, w tym uzyskujący przychody z najmu czy działalności gospodarczej.

W standardowej sytuacji do zeznania rocznego nie dołącza się kopii faktur czy decyzji konserwatorskich. Urząd skarbowy może jednak zażądać tych dokumentów na etapie weryfikacji zeznania albo kontroli podatkowej. Wtedy będziesz musiał przedstawić m.in. kopie faktur VAT od wykonawców, protokoły odbioru prac, zaświadczenia wojewódzkiego konserwatora zabytków, dokumenty potwierdzające status zabytku oraz dowody wpłat na fundusz remontowy.

Jakie są limity, wyłączenia i najczęstsze błędy?

Ulga na zabytki ma jasno opisane ograniczenia, które wynikają z przepisów art. 26hb ustawy o PIT. Wydatki na fundusz remontowy i prace przy zabytku odliczysz tylko do wysokości 50% ich wartości, przy czym nie mogą to być koszty sfinansowane lub zwrócone w jakiejkolwiek formie. Dodatkowo dla wydatków na nabycie zabytku nieruchomego, poniesionych w 2022 roku, ustawodawca przewidział osobny limit zależny od powierzchni użytkowej i ograniczony kwotowo. W praktyce częste są też wyłączenia wynikające z dublowania ulg, czyli sytuacje, gdy ten sam wydatek został już wykorzystany np. w innej uldze podatkowej albo zaliczony do kosztów uzyskania przychodu przedsiębiorcy.

Przy rozliczaniu ulgi podatnicy często popełniają podobne błędy:

brak kompletnych dokumentów potwierdzających wydatki i ich związek z ochroną zabytku,
faktury wystawione przez podmioty, które nie są czynnymi podatnikami VAT, lub wystawione na niewłaściwego odbiorcę,
płatności gotówkowe bez wiarygodnych potwierdzeń przelewem,
odliczanie kosztów, które nie są faktycznie związane z konserwacją zabytku, np. wykończeniem nowej części budynku,
uwzględnianie w uldze wydatków już zrefundowanych dotacjami lub sfinansowanych przez inne podmioty,
niedostosowanie proporcji odliczenia w przypadku współwłasności albo w sytuacji częściowego finansowania z funduszu remontowego.

Jaki jest limit odliczenia i przykłady kwot?

Aktualne przepisy art. 26hb ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych przewidują, że odliczeniu podlega do 50% wydatków kwalifikowanych na fundusz remontowy oraz na prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane przy zabytku nieruchomym. Dla wydatków na nabycie zabytku nieruchomego, poniesionych w 2022 roku, limit został opisany jako iloczyn 500 zł i liczby metrów kwadratowych powierzchni użytkowej zabytku, przy czym łączna kwota odliczeń z tego tytułu nie może przekroczyć 500 000 zł dla wszystkich inwestycji podatnika. Takie brzmienie wynika wprost z art. 26hb ust. 1 pkt 3 oraz ust. 4 ustawy PIT w wersji obowiązującej dla wydatków poniesionych w 2022 roku, które korzystają z zasady praw nabytych.

Przykład	Kwota wydatków	Maksymalna kwota do odliczenia	Założenia kalkulacji
Mały remont elewacji z funduszu remontowego	Wpłaty na fundusz remontowy: 2 400 zł w roku podatkowym	1 200 zł	Podatnik jest jedynym właścicielem lokalu w zabytkowej kamienicy. Odlicza 50% sumy własnych wpłat na fundusz remontowy.
Średni remont klatki schodowej i dachu	Prace konserwatorskie i budowlane: 80 000 zł, udokumentowane fakturami	20 000 zł dla podatnika z udziałem 50%	Dwóch współwłaścicieli po 50%. Całość wydatków kwalifikowana, każdy ma prawo do 50% „swojej” połowy kosztów, czyli 80 000 zł × 50% × 50% = 20 000 zł.
Zakup zabytku w 2022 roku jako prawo nabyte	Cena nabycia: 5 000 000 zł, powierzchnia użytkowa 300 m²	150 000 zł na nabycie	Dla wydatków poniesionych w 2022 roku limit nabycia to 500 zł × 300 m² = 150 000 zł, przy zachowaniu ogólnego limitu 500 000 zł oraz warunku poniesienia dodatkowych wydatków remontowo konserwatorskich.

Jak działa odliczenie przy nabyciu zabytku (wyjątek 2022)?

Co do zasady cena nabycia zabytku nieruchomego nie stanowi wydatku kwalifikowanego w ramach ulgi na zabytki. Wyjątek dotyczył roku 2022, gdy art. 26hb ust. 1 pkt 3 ustawy PIT dopuszczał odliczenie części wydatków na zakup zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru zabytków lub udziału w nim. Odliczenie było możliwe tylko wtedy, gdy podatnik poniósł dodatkowo wydatki remontowo konserwatorskie lub budowlane dotyczące tej nieruchomości. Limit dotyczył iloczynu 500 zł i liczby metrów kwadratowych powierzchni użytkowej, przy czym suma odliczeń na wszystkie takie inwestycje nie mogła przekroczyć 500 000 zł. Po zmianach wprowadzonych w ramach tzw. Polskiego Ładu możliwość odliczania ceny nabycia została uchylona dla zakupów dokonanych po 2022 roku, ale prawa nabyte dla transakcji z 2022 roku nadal obowiązują.

W praktyce, przy rozliczaniu zakupu zabytku i kosztów z nim związanych, musisz osobno potraktować cenę za zabytek nieruchomy oraz inne elementy takie jak grunt czy nowe części niezabytkowe. W akcie notarialnym warto doprecyzować, jaka część ceny dotyczy samego zabytku, a jaka np. przyległego terenu. Odliczeniu podlega tylko ta część, która mieści się w ustawowym limicie 500 zł za 1 m² powierzchni użytkowej, oraz tylko wtedy, gdy na rzecz nieruchomości poniesiono później koszty konserwatorskie lub budowlane. Do pełnej dokumentacji musisz dołączyć akt notarialny nabycia, dowody zapłaty (np. przelewy), a także faktury dotyczące prac konserwatorskich wraz z pozwoleniami i zaświadczeniami wojewódzkiego konserwatora zabytków.

W przypadku kupna zabytkowej nieruchomości zadbaj o umowę nabycia z wyraźnym wyszczególnieniem elementów wchodzących w jej skład oraz komplet dokumentów do późniejszych prac konserwatorskich, bo bez takiego rozdzielenia organ podatkowy może zakwestionować prawo do odliczenia.

Co warto zapamietać?:

Kto może skorzystać: ulga dla właścicieli lub współwłaścicieli zabytku nieruchomego wpisanego do rejestru lub ewidencji zabytków — nie przysługuje najemcom; wymóg tytułu prawnego w momencie ponoszenia wydatku oraz stosownych pozwoleń/zaleceń konserwatora, gdy są wymagane.

Zakres odliczeń: wpłaty na fundusz remontowy oraz prace konserwatorskie, restauratorskie i roboty budowlane ściśle związane z ochroną zabytku; odlicza się maks. 50% wydatków kwalifikowanych (wpłata na fundusz jest odliczalna nawet, gdy środki nie zostały jeszcze wydatkowane).

Dokumentacja i forma płatności: konieczne faktury VAT od czynnych podatników, dowody zapłaty przelewem (z opisem celu), decyzje/zalecenia wojewódzkiego konserwatora, protokoły odbioru, dokumenty potwierdzające tytuł prawny; przechowywać oryginały — unikać płatności gotówkowych i faktur od podmiotów zwolnionych z VAT.

Jak rozliczyć: wpis w załączniku PIT/O i przeniesienie do PIT-37, PIT-36, PIT-36L lub PIT-28; współwłaściciele odliczają proporcjonalnie do udziałów (lub zgodnie z pisemnymi ustaleniami, gdy jeden finansuje całość); urząd może żądać dokumentów w kontroli.

Limity i błędy: ogólny limit odliczenia — 50% wydatków; wyjątek dla nabycia w 2022 r.: 500 zł × m² powierzchni użytkowej (maks. 500 000 zł łącznie); typowe błędy — brak pełnej dokumentacji, płatności gotówką, dublowanie ulg, faktury na niewłaściwego odbiorcę lub wydatki sfinansowane dotacją.